مفاهیم مرتبط با مدیریت فرآیند

BPM تنها مفهومی نیست که بر بهبود کارایی عملیاتی سازمان متمرکز شده باشد. در این مطلب برخی از این مفاهیم مرتبط را معرفی کرده و روابط کلیدی و تفاوت های بین این اصول و BPM را شناسایی می کنیم.

مدیریت کیفیت جامع (TQM): رویکردی است که از لحاظ زمانی قبل از BPM و الهام بخش آن بوده است. تمرکز TQM بر بهبود مستمر و حفظ کیفیت محصولات و همچنین توسعه خدمات است. به این ترتیب، مشابه BPM تأکید بر ضرورت تلاش برای بهبود است، اما تأکید TQM بر خود محصولات و سرویس هاست. دیدگاه BPM این است که کیفیت برتر محصولات و خدمات با تمرکز بر روی بهبود فرایندهایی که این محصولات و خدمات را ایجاد می کنند حاصل می شود.  باید پذیرفت که این دیدگاه تا حدودی بحث برانگیز است، زیرا در TQM رایج ،BPM به عنوان یکی از شیوه های مختلفی که در یک برنامه TQM یافت می شود، دیده می شود. از لحاظ نظری چندان تمایزی بین این دو وجود ندارد، اما به لحاظ تجربی یکی از کاربردهای TQM عمدتاً در حوزه تولید یافت می شود (جایی که محصولات ملموس هستند) در حالی که BPM متمایل به سازمان های خدماتی است.

مدیریت عملیات: زمینه ای است که روی مدیریت وظایف فنی و فیزیکی مرتبط یک شرکت یا سازمان متمرکز است، به ویژه آنهایی که مرتبط به تولید و ساخت هستند. در این دیدگاه نظریه احتمالات، نظریه صف، تجزیه وتحلیل تصمیم گیری، مدلسازی ریاضی و شبیه سازی، تکنیک های مهم برای بهینه سازی کارایی عملیات هستند. چنین تکنیک هایی در محتوای نوآوری های BPM مفید هستند. تفاوت مدیریت عملیات و BPM در این است که مدیریت عملیات عموماً بر کنترل و ایجاد فرایند، بدون الزام تغییر در آن متمرکز است در حالی که BPM بر تغییر فرایند به منظور بهبود آن متمرکز است.

Lean: یک اصل مدیریتی است که از صنعت به ویژه از فلسفه مهندسی تویوتا آغاز شده است. یکی از اصول عمده Lean حذف ضایعات همچون فعالیت هایی که هیچ ارزش افزودهای برای مشتری ندارد، است. تفاوت دیگر این است که فرایند کسب و کار BPM تأکید بر استفاده از فناوری اطلاعات به عنوان یک ابزار برای بهبود کسب و کار فرآیندها دارد و آن ها را سازگارتر و تکرارپذیر می کند.

شش سیگما: مجموعه ای دیگر از روش هایی است که در تولید آغاز شده و به ویژه از شیوه های مهندسی و تولید در موتورولا است. ویژگی اصلی شش سیگما تمرکز آن بر به حداقل رساندن نقص (خطا) است.  شش سیگما تأکید ویژه ای بر اندازه گیری خروجی فرآیندها یا فعالیت ها، به خصوص از منظر کیفیت دارد.  شش سیگما مدیران را تشویق می کند که به طور سیستماتیک اثرات نوآوری های بهبود در خروجی را مقایسه کنند. در عمل، شش سیگما لزوماً به تنهایی به کار نم یرود، اما در ارتباط با رویکردهای دیگر به کار می رود. به ویژه، رویکرد مشهوریست که فلسفه Lean را با تکنیک های شش سیگما ترکیب میکند که باعث هدایت به سمت رویکردی شده که با نام Lean Six Sigma شناخته شده است. امروزه، بسیاری از تکنیک های شش سیگما نیز به طور معمول در BPM استفاده می شود. به طور خلاصه، ما می توانیم بگوییم که BPM برگرفته از فلسفه بهبود مستمر TQM است، اصول و تکنیک های مدیریت عملیات را در بر میگیرد و Lean و شش سیگما را به همراه قابلیت فناوری اطلاعات مدرن به منظور بهینه سازی روند فرآیندهای کسب وکار با اهداف عملکردی یک سازمان ترکیب می کند.

ما در گروه مدیریت فرآیند پارس می توانیم ضمن بررسی فرآیندها و جریان کارهای شما، امکان ساخت فرآیند در پروسس میکر را در سازمان شما فراهم آوریم.

مراحل ساخت فرآیند در پراسس میکر

نرم افزار پراسس میکر (ProcessMaker) یک سیستم مدیریت فرآیند تحت وب است که امکان طراحی، خودکارسازی و استقرار فرآیندهای کسب و کار را برای سازمان ها فراهم می کند. این ابزار با فراهم ساختن رابط کاربری drag and drop محیطی برای مدل سازی و طراحی جریان کارها و همچنین ساخت فرم های پویا دراختیار کاربر قرار می دهد.

گروه مدیریت فرآیند پارس می تواند کلیه خدمات مربوط به پیاده سازی و ساخت فرآیند در پروسس میکر را به سازمان شما ارایه دهد.

پروسس میکر یک BPMS رایگان و متن باز است که جزو سیستم های نرم افزاری سبک وزن (lightweight) با سربار داده بسیار کم در میان سیستم های نرم افزاری موجود در این صنعت به حساب می رود. همچنین از آن جا که پراسس میکر یک نرم افزار تحت وب است و می توان آن را در محیط مرورگر اجرا نمود، دسترسی به جریان کارها و روال های سازمانی را جهت طراحی، اجرا و مدیریت فرآیندها برای کاربران، گروه ها و واحدهای سازمانی ساده تر خواهد کرد. در این مطلب قصد داریم تا ضمن معرفی قسمت های کلیدی ProcessMaker، مراحل ساخت یک فرآیند را در این سیستم تحت وب مدیریت فرآیندهای کسب و کار، به ترتیب بیان کنیم.

از امکانات محیط نرم افزاری پراسس میکر می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• محیط طراحی و مدل سازی فرآیندها با استاندارد BPMN2.0
• فرم ساز پویا و Responsive
• پورتال کاربری و کارتابل اجرای فرآیندها
• مدیریت چارت سازمانی، کاربران و گروه های کاربری
• طراحی و ارسال سند خروجی
• ...

مراحل ساخت یک فرآیند:
به طور کلی برای ساخت یک فرآیند در ProcessMaker باید مراحل زیر انجام شود:

1. ایجاد یک فرآیند در بخش Designer و طراحی مدل فرآیند: در اولین قدم پس از ایجاد یک فرآیند جدید، می توان مدل فرآیند را در محیطی تحت استاندارد BPMN2 طراحی و مدل سازی کرد. در این قسمت، شما قادر به استفاده از نمادهای تعریف شده در استاندارد BPMN2 هستید.

2. تعریف متغیرهای فرآیند (متغیرهای مدل داده فرآیند): متغیرها (variables)، اطلاعات و داده هایی که در فرم های فرآیند وارد می شوند را در خود ذخیره می کنند تا در قسمت های دیگر آن فرآیند (همچون gatewayها و سایر فرم ها) بتوان آن ها را فراخوانی کرده و از آن ها استفاده کرد. به عنوان مثال، یک فرم می تواند شامل فیلدهایی همچون "نام"، "نام خانوادگی"، "جنسیت" و ... باشد که می بایست برای هر کدام، یک متغیر تعریف نمود. این متغیرها می توانند بسته به نوع داده خود، هر یک از نوع داده های integer، string، boolean، float و ... را در خود ذخیره نمایند. لازم به ذکر است که نیازی نیست تمامی متغیرهای موردنیاز در فرآیند، همان ابتدا تعریف شوند؛ بلکه شما قادر خواهید بود در هر زمانی بسته به نیاز، متغیر جدید در فرآیند تعریف کنید.

3. ساخت فرم های پویا (Dynaforms): در مرحله بعد باید فرم های موردنیاز در فرآیند طراحی شوند. ProcessMaker دارای یک محیط فرم ساز پویا و تحت وب است که می توان در آن قسمت فرم هایی سازگار با دستگاه های مختلف (PC، موبایل و تبلت) طراحی نمود. شما می توانید از تمامی کنترل های طراحی وب به صورت drag and drop در فرم ساز پراسس میکر استفاده کنید.

4. تخصیص فرم ها به فعالیت ها: پس از ساخت یک فرم می توان آن را به فعالیت (Task) مربوطه اختصاص داد تا در صورت اجرای آن فعالیت، این فرم برای کاربر نمایش داده شود.

5. تعریف قوانین مسیریابی (Routing Rule): پس از طراحی مدل فرآیند و ساخت فرم ها، می توان به تعریف قوانین مسیریابی بر روی Gatewayها در مسیر فرآیند اقدام کرد. یک فرآیند ممکن است در مسیر خود به چندین شاخه تقسیم شود که هر یک از شاخه ها در یک شرایط خاص و تعریف شده ای اجرا می شود. این شرط ها بر روی Gatewayهای شرطی موجود در مدل فرآیند نوشته می شوند.

6. تعیین ایفاکنندگان فرآیند: درنهایت، هر یک از فعالیت های موجود در فرآیند باید به یک یا چند کاربر تخصیص داده شود تا کاربر موردنظر بتواند با دسترسی به فعالیت مربوط به خود، آن را انجام دهد. در پراسس میکر، شما قادر خواهید بود تا فعالیت های موجود در فرآیند را به شیوه موردنظرتان به کاربران سازمان assign کنید. پس از اتمام مراحل پیاده سازی فرآیند، کاربر یا کاربرانی که فعالیت اول فرآیند به آن ها اختصاص داده شده است، قادرند تا از طریق کارتابل فرآیندهای خود که در بخش Home محیط پراسس میکر قرار دارد، فرآیند موردنظر را اجرا کنند. پس از ارسال فرم توسط کاربر فعالیت اول، فرآیند مطابق با مدل طراحی شده ادامه پیدا کرده و به کارتابل نفر یا نفرات بعدی ارسال خواهد شد.

ساخت فرآیند با نرم افزار پراسس میکر

ProcessMaker یک برنامه نرم افزاری که به صورت آنلاین و آفلاین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پروسس میکر با خودکار کردن گردش کار و نحوه گردش اطلاعات بین داده‌ها و سیستم‌ها در سازمان ما بهبود ایجاد می‌کند.

پروسس میکر جزء نرم افزارهایی می‌باشد که یک رابطه دیداری خوب را برای کاربر ایجاد می‌کند.

همچنین جزء نرم افزارهایی می‌باشد که با کشیدن و رها کردن کار را برای  تحلیل‌گران کسب و کار آسان کرده است.

پروسس میکر جزء نرم افزارهای مقرون به صرفه، کاربرد آسان و منبع باز برای استفاده در مدیریت فرایندهای کسب و کار می‌باشد.

چرا پروسس میکر

به دلیل توانایی در خودکارسازی فرایندهای کسب و کار.

همچنین به کاربران سازمان از مالی تا فناوری اطلاعات و منابع انسانی این توانایی را می‌دهد
که بدون دانش کد نویسی و یا با داشتن حداقل دانش کد نویسی بتوانند گردش کار خود را طراحی و به اجرا درآورند.

ما در گروه مدیریت فرآیند پارس می توانیم ضمن بررسی فرآیندها و جریان کارهای شما، امکان ساخت فرآیند در پروسس میکر را در سازمان شما فراهم آوریم.

تعیین مرزهای اتوماسیون و بررسی وظایف دستی : گام اول و دوم تبدیل مدل فرایندی به مدل قابل اجرا در BPMS

​

اول از همه باید مشخص کنید که چه بخش هایی از فرآیند می تواند به کمک BPMS مکانیزه شود و چه بخش هایی نمی تواند.

در یک فرایند، وظیفه خودکار، وظیفه دستی و وظیفه کاربر وجود دارد. وظایف دستی توسط مجری فرایند و بدون استفاده از هیچ نرم افزاری انجام می شود، وظیفه خودکار توسط BPMS یا یک سرویس خارجی قابل انجام است. وظیفه کاربر هم یک وظیفه بین وظیفه خودکار و وظیفه دستی است. دلیل شناسایی و تعیین نوع هر وظیفه اینست که که وظایف خودکار و کاربر به راحتی توسط نرم افزار BPMS هماهنگ می شود در حالی‌که وظایف دستی اینطور نیست.

تمایز بین وظایف با نشانگرهای گوشه سمت چپ بالای کادر وظیفه در BPMN مشخص می شود: نشانگر یک دست در وظایف دستی، نشانگر کاربر در وظیفه کاربر و نشانگرهای اسکریپت، چرخ، پاکت نامه و .... در وظایف خودکار

بعد از شناسایی نوع وظایف، برای به حداکثر رساندن منافع حاصل از اجرای BPMS، باید بررسی کرد آیا راهی برای پیاده سازی وظایف دستی در BPMS وجود دارد یا نه. دو راه برای اتصال یک وظیفه دستی به BPMS وجود دارد: از طریق وظیفه کاربر یا با استفاده از وظیفه خودکار. اگر راهی برای اینکار وجود ندارد باید راهی برای اتوماسیون بقیه وظایف بدون این کارهای دستی پیدا کنید.

اگر این امکان وجود دارد که مسول انجام وظیفه دستی تکمیل کار خود را به BPMS اطلاع دهد، می توان این وظیفه دستی را به به وظیفه کاربر تبدیل کرد.

نرم افزار پروسس میکر (ProcessMaker)

نرم افزار پروسس میکر (ProcessMaker)

BPMN زبان مدل سازی فرایندهای کسب و کار است که بسیار شبیه به مفهوم فلوچارت می باشد. این زبان پیش از این در دهه هشتاد میلادی مورد استفاده قرار می گرفت. هدف از مدل سازی BPMN دادن امکان به کاربران است تا یک جریان کاری را به سادگی و به نحوی که برای دیگران نیز قابل فهم باشد، مدل کنند. همانند دیگر زبان ها، هدف زبان BPMN نیز ساده تر کردن ارتباط است و برای ایجاد ارتباط بهتر و درک مناسب تر فرآیندهای کسب و کار طراحی شده است. یکی از موفق ترین و پرکاربردترین ابزاری که از BPMN استفاده می کند، نرم افزار ProcessMaker (پروسس میکر) است که با استفاده از آن و به ساده ترین شکل ممکن می توان فرآیندهای کسب و کار را مدل سازی نمود.

---

پروسس میکر (Process Maker) چیست؟

Process Maker یک برنامه نرم افزاری از BPMN است که به صورت آنلاین و آفلاین مورد استفاده قرار می‌گیرد وبا خودکار کردن گردش کار و نحوه گردش اطلاعات بین داده‌ها و سیستم‌ها در سازمان بهبود ایجاد می‌کند.
همچنین جزء نرم افزارهایی می‌باشد که با کشیدن و رها کردن کار را برای تحلیل‌گران کسب و کار آسان کرده است.
پروسس میکر جزء نرم افزارهای مقرون به صرفه، کاربرد آسان و منبع باز برای استفاده در مدیریت فرآیندهای کسب و کار می‌باشد.

از ویژگی های این نرم افزار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– ابزار کاربردی گردش کار، مقرون به صرفه و آسان جهت استفاده
– ارائه به صورت اپ سورس
– پشتیبانی از انواع مختلف طراحی از جمله فرم برای پاسخ گویان
– دارای ابزارهای متعدد جهت طراحی چرخه فرآیند، فرم ساز پویا، پشتیبانی از فیلدهای متعدد، ارتباط با پایگاه داده های مختلف، مدیریت اسناد و …
– مبتنی بر وب
– استفاده از API
– ساخت اسناد خروجی
-مدیریت کاربران
– دارای قابلیت ارتباط با سایر برنامه ها از طریق وب سرویس یا ارتباط مستقیم با پایگاه داده
– دریافت راحت و دائم به روز رسانی های برنامه
– دارای یک تیم امنیتی قوی، جهت بررسی کامل امنیت برنامه و سورس ها

---

مروری اجمالی بر قابلیتهای ProcessMaker

تاکنون بیش از ۱۰۰۰۰۰۰ بار دانلود نرم افزار Processmaker (بر اساس آمار سایت Processmaker) گزارش شده است. در حال حاضر Processmaker دارای ۳۵ نمایندگی در بیش از ۵ کشور می باشد. Processmaker دارای ابزارهای فرم ساز، گزارش ساز و ابزار طراحی گردش کار (Workflow) و داشبورد ساز (Dashboard) می باشد که با توجه به نیاز کاربران، امکان طراحی فرایند را به مشتری میدهد. مشتریان بزرگی همانند تویوتا ، سونی و …. از نسخه حرفه ای ProcessMaker استفاده میکنند.
این شرکت با توجه به سیاستهای فروش و نیازهای بازار اقدام به ارائه ۴ کلاس ابزار ProcessMaker کرده است :

متن باز (OPEN SOURCE)

نسخه استاندارد (STANDARD)

نسخه شرکتی (CORPORATE)

نسخه حرفه ای شرکتی(ENTERPRISE)

نسخه OPEN SOURCE به صورت مجانی بوده و از سایت ProcessMaker قابل دانلود می باشد. بقیه نسخه های ProcessMaker با توجه به کلاس و امکانات دارای قیمتهای متفاوتی است که البته در سایت ProcessMaker قیمتی ارائه نشده است و بایستی از طریق فرمی که در سایت گذاشته شده درخواست خرید و اعلام قیمت را ارسال نمود. البته با توجه به تحریمهای ایالات متحده امکان ارائه خدمات وجود ندارد و شخصا ایمیلی برای این شرکت فرستادم و مشخص شد در صورت نیاز به خرید بایستی از طریق کشور سومی اقدام صورت بگیرید و با توجه به قیمت بالا و افزایش مجدد آن و هزینه دلار مقرون به صرفه نیست.

ما در گروه مدیریت فرآیند پارس می توانیم ضمن بررسی فرآیندها و جریان کارهای شما، امکان ساخت فرآیند در پروسس میکر را در سازمان شما فراهم آوریم.

ضمن اینکه Processmaker نماینده رسمی برای خدمات و پشتیبانی در ایران ندارد و خود ما بایستی با Develop ویژگی در سیستم اضافه کنیم.
در هر صورت چیزی که میتوان برداشت کرد این است که نسخه های رایگان آن در دسترس می باشد و سایر نسخ و کلاسهای ProcessMaker قابل ارائه در ایران نبوده و صرفا نسخه قفل شکسته آن موجود است. صرف نظر از اینکه برخی از شرکتهای همکار اقدام به فروش نسخه رایگان ProcessMaker میکنند باید در نظر داشت نسخه رایگان این نرم افزار BPMS دارای چه امکاناتی است.